پنجشنبه شب و لحظاتى پس از انتشار گزارش محمد البرادعى مديركل آژانس بين المللى انرژى اتمى درباره همكارى‌ها و فعاليت‌هاى هسته‌اى ايران، دكتر سعيد جليلى دبير شوراى عالى امنيت ملى و مسؤول پرونده هسته‌اى در تهران و محل دبيرخانه اين شورا در جمع خبرنگاران داخلى و خارجى حضور يافت و درباره متن انتشاريافته مديركل آژانس گفت: در گزارش، همكارى ايران با آژانس كامل و فعال خوانده شده و در مورد موضوع مهم سانتريفيوژهاى P1 و P2 پاسخ‌هاى ايران مطابق با يافته هاى آژانس اعلام شده است، بدين ترتيب پايه بنا و مبناى ارجاع پرونده ايران به شوراى امنيت سازمان ملل در اين موضوع فرو ريخته است.

دبير شوراى عالى امنيت ملى در پاسخ به سؤال‌هاى متعدد درباره آخرين مذاكرات ايران و آژانس درباره سانتريفيوژها گفت: اين موضوع يكى از ادعاها و اتهامات غلطى بود كه موجب ارجاع پرونده هسته‌اى ايران به شوراى امنيت شده بود، حال آژانس با اعلام تطابق‌يافته‌هايش با پاسخ ايران اعلام كرده وارد موضوع بعدى با ايران خواهد شد، پس ابهام‌ها درباره سانتريفيوژها پايان يافته و ورود به موضوع بعدى به منزله مختومه شدن بحث P1 و P2 است.

جليلى تصريح كرد: پاسخ ايران به سؤال‌هاى آژانس درباره سانتريفيوژها آن بوده كه كليه اقدامات در جهت دستيابى به انرژى صلح‌آميز هسته‌اى بوده است و آژانس اين موضوع را مطابق يافته‌هاى خود دانسته و مبناى بسيارى از اتهامات مبنى بر فعاليت با اهداف نظامى هسته‌اى ايران الان فرو ريخته است و در باقى موارد هم مثل موضوعات پلوتونيوم و سانتريفيوژهاى P1 و P2 كه مختومه شده، همكارى شفاف ايران با آژانس ادامه خواهد يافت.

مسؤول پرونده هسته‌اى در پاسخ به سؤالى درباره سؤال‌هاى جديدى كه از طرف آمريكا و يكى دو كشور اروپايى درباره فعاليت‌هاى ايران از آژانس شد، گفت: در چارچوب همكارى و مداليتى تنظيم شده بين ايران و آژانس ما معلوم كرده‌ايم كه مرجع طرح سؤال‌ها آژانس اتمى است و هرگاه درباره موضوعى آژانس قانع شد وارد مسأله بعد شويم آژانس درباره سانتريفيوژها در مذاكرات آخر اوت ۱۲ سؤال و در مرحله بعد ۵۰ سؤال فنى كرد، وقتى اخذ سؤال‌ها تمام شد، ايران پاسخ‌ها را ارائه كرد، اما اين كه كسانى دوباره سؤال مطرح مى‌كنند نشان مى‌دهد بناى آنها بر اعتمادسازى و حل مسائل نيست و آنها خواهان شفاف‌سازى واقعى نيستند، آژانس مرجع فنى كار است و اعلام كرده پاسخ سؤال‌هاى خود را گرفته‌ام و همكارى ايران كامل و فعال بوده و روند همكارى هم ادامه دارد، لذا ادعاهاى ديگر غيرحقوقى است و جامعه جهانى هم از طرح سؤال از طرف آن كشورها استقبال نكرد و حركتى ضعيف صورت گرفت.

مذاكره‌كننده ارشد هسته‌اى ايران در پاسخ به اين سؤال كه در صورت تصويب قطعنامه جديد تحريم عليه ايران، واكنش ايران چه خواهد بود گفت: بايد پرسيد آنها كه در اين فضا مى‌خواهند دنبال تحريم بروند به جامعه جهانى چه خواهند گفت آن هم در حالى كه در روند همكارى‌ها غلط بودن مبناى حركت‌هاى غلط بيش از پيش براى جهانيان در حال روشن شدن است، اگر كسانى بخواهند در اين فضا به سمت تحريم بروند خود بايد پاسخگوى عمل خويش به جهان باشند.

خبرنگارى از بندهاى دوپهلو در گزارش البرادعى و روح كلى گزارش سؤال كرد و جليلى پاسخ داد: گزارش انتشاريافته جامع است و نكات مثبت قابل توجه در بندهاى آن وجود دارد. درباره مسائل مهم اين گزارش پاسخ روشنى است بر ادعاهايى كه برخى طرح كرده بودند. همكارى كامل، فعال و ادامه‌دار ايران و خاتمه يافتن بحث P1 و P2 از جمله فرازهاى مهم آن است. از اين رو سؤال ما اين است با چه توجيهى برخى صحبت از رفتن به سراغ قطعنامه تحريم مى‌كنند در حالى كه آژانس به صراحت يك مبناى ارجاع پرونده به شوراى امنيت را هدف قرار داده و از بين برده، در اين حال روند بايد برعكس و در جهت تقويت همكارى‌ها و رفع ابهام‌ها و شفاف‌سازى باشد.

وى درباره احتمال اجراى پروتكل الحاقى در ايران هم گفت: دو سال پروتكل به صورت داوطلبانه در ايران اجرا شد، در حالى كه مجلس ما مصوب كرده بود در صورت ارجاع پرونده به شوراى امنيت پروتكل ديگر اجرا نشود، قدرت هايى كه هدفشان شفاف سازى و رفع ابهام ها نبود موضوع را ارجاع داده و مانع اجراى پروتكل در ايران شدند و امروز هم تا پرونده در شورا باشد ما براى اجراى پروتكل منع قانونى داريم، مگر اين كه روند و رفتار آنها تصحيح شود و در شرايط جديد موضوع مورد بررسى قرار گيرد.

جليلى در پاسخ به سؤالى درباره بازگشت پرونده ايران از شوراى امنيت به آژانس اتمى نيز گفت: در چارچوب همكارى طراحى شده ميان ايران و آژانس كه در حال تكميل و پيشروى است پيش‌بينى شده پايان حل مسائل عادى شدن پرونده ايران است، ما براى حل بقيه موارد هم همكارى كامل مى‌كنيم تا عادى شدن پرونده كه در مداليته توافقى به عنوان مرحله پايانى است محقق شود، هميشه گفته ايم ارجاع پرونده به شوراى امنيت از ابتدا اقدام انحرافى بر مبناى ادعاهاى غلط بود، كه امروز درستى حرف ايران معلوم شده است.

در ادامه خبرنگارى گفت: طبق يك خبر جديد آمريكا تقاضاى قطعنامه جديد كرده است، جليلى گفت: اين خبر مطلب جديدى نيست و نشان مى‌دهد آمريكا برايش فرق ندارد آژانس چه مى‌گويد و كار خود را مى‌كند و آنها دنبال محروم‌سازى ملت ايران از حقوق خويش هستند و نه اعتمادسازى و ملت ما پاسخ خود را به اين زياده‌خواهى‌ها داده است.

وى افزود: موضوع هسته‌اى در ايران محل اجماع ملى و مبتنى بر خواست آحاد مردم است و حركت ما در چارچوب ان‌پي‌تي و آژانس اتمى با رعايت تكاليف و اصرار بر حقوقمان ادامه خواهد داشت.

در اين نشست خبرنگاري پرسيد در كنار مختومه شدن موضوع P1 و P2 و تعبير شما مبنى بر فروريختن مبناى يك ادعاى بزرگ درباره فعاليت‌هاى ايران چنانچه اشاره شد در گزارش البرادعى آمده كه تكليف نحوه نظارت مدون آژانس بر سايت هسته‌اى نطنز هم معلوم شده، تأثير اين رويداد در مسير موضوع هسته‌اى ايران را چه مى‌دانيد جليلى پاسخ داد: بله اين هم رويداد مهمى است كه نبايد تحت‌الشعاع روشن شدن تكليف مباحث مربوط به سانتريفيوژهاى P1 و P2 قرار گيرد ما درباره سايت نطنز با آژانس به رهيافت نهايى رسيده‌ايم و اين موضوع مهمى است و براى آنها كه مى‌گويند مى‌خواهيم از فعاليت هسته‌اى ايران مطمئن باشيم اين يك اتفاق مهم و اطمينان‌ساز است و چگونگى نظارت را مدون و مشخص ساخته است.

جليلى درباره دور بعدى مذاكرات خود با خاوير سولانا مسؤول سياست خارجى اتحاديه اروپا و تركيب تيم ايران نيز گفت: در دور جديد من به تنهايى البته به اتفاق همكارانم در مذاكرات حضور دارم در مورد محل مذاكره هم بايد توافق كنيم ما به اتفاق آقاى لاريجانى در مذاكرات رم با آقاى سولانا توافق كرديم دور بعدى مذاكرات هفته آخر نوامبر باشد، بعد آقاى سولانا پيشنهاد ۱۶ نوامبر را داد ما مشغول همكارى با آژانس بوديم كه آقاى سولانا تماس گرفت، من به ايشان گفتم اگر به جاى هفته آخر نوامبر مى‌خواهيد مذاكره ۱۶ نوامبر باشد شما تشريف بياوريد تهران، ايشان هم گفت: فعلاً معاونان ما تماس و ديدار داشته باشند و زمان ديدار خودمان را بعد توافق كنيم، ما در مجموع از مذاكره با اروپا و گروه ۱+۵ همواره استقبال كرده و معتقديم براى مجموعه همكارى‌هاى خوبى كه مى‌توانيم داشته باشيم، مى‌توانيم مذاكره كنيم.

 

امنيت يك كل به هم پيوسته است

در ابتداى اين نشست خبرى سعيد جليلى طى سخنانى اظهار داشت: به عنوان دبير شوراى عالى امنيت ملى مى‌گويم كه نگاه جمهورى اسلامى ايران به مقوله امنيت، جهانى است، امنيت يك كل به هم پيوسته است، لذا گفتمان سياست خارجى ما گفتمان صلح و امنيت براى همه جهان بر مبناى عدالت و معنويت است. وى افزود: متفكرى در غرب عدالت را مادر صلح و امنيت معرفى كرده، ما هم اعتقاد داريم هر قدر مناسبات بين‌المللى بيشتر بر مبناى عدالت شكل گيرد به صلح و امنيت نزديك‌تر است.

دبير شوراى عالى امنيت ملى افزود: فطرت مشترك بشرى مهمترين دستمايه همكارى بشرى در يك محيط عادلانه است و بسيارى از موضوعات مورد چالش مى‌تواند موضوع همكارى قرار گيرد. جليلى در جمع خبرنگاران داخلى و خارجى افزود: همكارى در خلأ شكل نمى‌گيرد و مؤلفه‌هاى روز مى‌تواند پارادايم‌هاى مشترك همكارى را فراهم كند.

جليلى ادامه داد: امروز جنگ‌افزار مبناى قدرت نيست، بلكه رابطه مستحكم دولت‌ها با ملت‌ها و پشتيبانى ملى از دولت‌ها مبناى قدرت است. وى افزود: امروز اقتدار ايران به عامل ثبات و امنيت جهان تبديل شده و اقتدار دولت بر مبناى پشتيبانى ملى شكل گرفته است.

مسؤول پرونده هسته‌اى ايران ادامه داد: در بحث هسته‌اى هم ديدگاه ما اين است كه فعاليت صلح‌آميز هسته‌اى از قابليت تبديل شدن به موضوع همكارى بين ملت‌ها برخوردار است و آژانس اتمى و اساسنامه آن و معاهده ان‌پي‌تي پارادايم مشترك مناسبى براى شكل‌دهى به همكارى ملت‌هاست و در زمينه خلع سلاح اتمى، جلوگيرى از اشاعه و دستيابى به انرژى صلح‌آميز هسته‌اى مى‌شود به خوبى همكارى و عمل كرد. بدين منظور معاهده ان‌پي‌تي و آژانس بايد احيا شوند و معناى آن، اين است كه بين تكاليف و حقوق كشورها توازن برقرار باشد.

جليلى تصريح كرد: ما عضو معاهده ان‌پي‌تي و آژانس هستيم و در چارچوب پادمان نظارتى رفتار شفاف داريم و به همان نسبت هم بر حقوقمان اصرار داريم.

دبير شوراى عالى امنيت ملى گفت: كسانى كه خلاف اين چارچوب عمل كرده سلاح كشتار جمعى دارند و نسل‌هاى سوم و چهارم اين سلاح‌ها را آزمايش كرده و طبق گزارش آقاى البرادعى در مجمع عمومى سازمان ملل قدمى در جهت بند شش ان‌پي‌تي برنداشته و خلاف عدم اشاعه سلاح هسته‌اى حركت كرده‌اند، مدعى فعاليت شفاف ما شده‌اند.

وى افزود: همين‌ها در زمينه هسته‌اى با رژيم ديكتاتورشاه كه با كودتا سركار آمده بود همكارى داشتند اما وقتى ملت ما يك نظام مردمى را جايگزين آن رژيم كرد، شروع به بهانه‌گيرى و ابهام‌زايى كردند. در نقطه مقابل ما حركتمان بر مبناى شفاف‌سازى بود چون به منطق و رفتار خود اعتقاد و اطمينان داريم.

از اين رو علاوه بر تكاليف پادمانى بسيارى از اقدامات اعتمادساز را انجام داديم، ايران دو سال داوطلبانه براى اعتمادسازى فعاليت‌هاى هسته‌اى را تعليق و پروتكل الحاقى را اجرا كرد و بيش از ۲ هزار و ۲۰۰ نفر روز بازرسى بازرسان صورت گرفت، نتيجه چه بود آقاى البرادعى بارها گفت: حتى يك سند انحراف در ايران پيدا نشده، كدام كشور اينگونه شفاف به تعهدات پايبند و اقدامات اعتمادساز انجام داده است جليلى يادآور شد: مشكل برخى شفاف‌سازى نبود در حالى كه مجلس ما تصويب كرده بود اگر موضوع هسته‌اى ايران به شوراى امنيت ارجاع شود دولت نمى‌تواند پروتكل الحاقى را اجرا كند، آنها براى عوض كردن آهنگ شفاف‌سازى موضوع را ارجاع دادند، حتى پس از آن كه بسته پيشنهادى خود را به ايران ارائه كردند، ايران گفت دو ماه بعد به بسته آنها پاسخ مى‌دهد اما آنها قبل از دو ماه و دو هفته مانده به موعدى كه ايران اعلام كرده بود قطعنامه صادر كردند، واقعاً در آن دو هفته چه اتفاقى روى مى‌داد البته ما پاسخ بسته را هم داديم و گفتيم بسته پيشنهادى مى‌تواند مبناى گفت‌وگو و تفاهم باشد، بعد در مذاكرات به توافق ۱۱بندى رسيديم اما آنها قطعنامه دوم را صادر كردند و بعد سوم را.

جليلى ادامه داد: آنها بعد دريافتند حركتشان سازنده نيست. اتفاقاً ايران در همين موقع در فعاليت صلح‌آميز هسته‌اى خود به پيشرفت‌هاى خوبى دست يافت، آنها ديدند روند قطعنامه مانع پيشرفت ملت ايران در چارچوب معاهده ان‌پي‌تي و مقررات آژانس نمى‌شود. نهايتاً در اجلاس امسال ليسبون باز ايران بود كه ابتكارى سازنده در چارچوب قواعد بين‌المللى را ارائه كرد و آن همان طرح مداليتى همكارى با آژانس بود كه در واقع پاسخ ايران به درخواست‌هاى مكرر بود.

جليلى افزود: يك مانع مذاكرات شرط‌هاى آنها بود كه غيرمنطقى هم بودند، لذا ايران پيشنهاد كرد براى حل مسائل باقيمانده چارچوب همكارى تعريف شود. آن هم بر اين مبنا كه اعتمادسازى جاده‌اى دو طرفه است. ما گفتيم اگر نگرانى و ابهام داريد برطرف مى‌كنيم، لذا مداليتى همكارى با آژانس طراحى شد، البته آنها كه نمى‌خواهند يك حركت درست شكل بگيرد باز بهانه‌گيرى كردند كه ايران قصد اتلاف وقت دارد و موضوعات ابهامى خيلى زياد است، اما ما زودتر از ۶۰ روز توافق شده چارچوب همكارى و مداليتى را تعيين كرديم و در مذاكره با آژانس موضوعات ابهامى هم معلوم شد كه تنها ۶ مورد است، برنامه اجرا شد و موضوع پولوتونيوم از طرف آژانس مختومه اعلام شد. از طرفى آژانس اعلام كرد ايران فعاليت بازفرآورى اورانيوم ندارد، در حالى كه نماينده آمريكا بارها گفته بود ايران فعاليت بازفرآورى دارد و در قطعنامه شوراى امنيت هم آمده بود. بعد آن بحث سانتريفيوژهاى P1 و P2 مورد مذاكره قرار گرفت، موضوعى كه كليدى بود و تمام داستان پردازى صورت گرفته و سياه نمايى‌ها در بحث هسته‌اى ايران معطوف به اين موضوع بود كه در ساخت اين دستگاه‌ها برنامه نظامى يا انحراف وجود داشته است و ايران مخفى‌كارى كرده است. ما گفتيم اين بحث را حل مى‌كنيم و براساس مداليته سراغ موضوع بعد مى رويم.

در مرحله اول مذاكرات آژانس ۱۲ سؤال و بعد از آن ۵۰ سؤال ديگر درباره سانتريفيوژها مطرح كرد كه به همه پاسخ داده شد و بعد هم اسناد پشتيبانى ارائه شد و در گزارش آخر آژانس آمده كه پاسخ‌هاى ايران با يافته‌هاى آژانس مطابقت دارد و وارد مرحله بعدى مى‌شويم و گزارش آژانس در اين موضوع مهم بسيار روشن‌كننده است. همچنين رهيافت پادمان در بحث نظارت بر مركز نطنز نهايى شده و در بحث سند و كاغذ اورانيوم فلزى كه قبلاً مأموران آژانس آن را گرفته بودند و يك كپى مى‌خواستند كه به آنها داده شد. دبير شوراى عالى امنيت ملى در پايان سخنان خود گفت: امروز برخى قدرت‌‌ها در برابر جامعه جهانى در آزمون قرار دارند كه دنبال محروم‌سازى ملت ايران بوده‌اند يا شفاف‌سازى. روند شفاف‌سازى هم مؤيد آن است كه ملت ايران در پيشرفت‌هاى خود در فناورى صلح‌آميز هسته‌اى شفاف عمل كرده و در چارچوب منطقى آژانس و ان‌پي‌تي عمل كرد و اين چارچوب را مبناى خوبى براى همكارى در زمينه خلع سلاح هسته‌اى، جلوگيرى از اشاعه و دستيابى به فناورى صلح‌آميز هسته‌اى دانسته و به تكاليف خود در اين زمينه عمل كرده و بر حقوق خويش اصرار دارد